Aardlekschakelaar testen: doe dit twee keer per jaar

Waarom testen nodig is

Een aardlekschakelaar is een mechanisch apparaat. Er zit een relais in dat jarenlang niets doet en dan binnen dertig milliseconden moet werken. Dat mechanisme kan vastlopen door stof, corrosie of simpelweg door nooit bewogen te hebben.

Het vervelende: een vastgelopen aardlek ziet er precies hetzelfde uit als een werkende. Uw installatie doet het gewoon. U merkt pas dat hij niet werkt op het moment dat u hem nodig heeft, en dat is precies het verkeerde moment.

Fabrikanten adviseren doorgaans halfjaarlijks testen. Zet het in uw agenda als de klok verzet wordt, dan vergeet u het niet. Wilt u het niet zelf bijhouden, dan zit die halfjaarlijkse controle in mijn service-abonnement.

Zo doet u het

Stap 1. Zorg dat u weet wat er uitvalt. Zet computers netjes af en waarschuw huisgenoten. De klok van de oven en de magnetron moet u daarna waarschijnlijk opnieuw instellen.

Stap 2. Open de meterkast. Zoek de brede schakelaar met een knop met een T erop. Heeft u meerdere aardlekschakelaars, test ze dan allemaal apart.

Stap 3. Druk de testknop stevig in. De schakelaar hoort meteen naar beneden te klappen, met een duidelijke klik. De groepen erachter vallen uit.

Stap 4. Zet de schakelaar terug omhoog. Alles doet het weer.

Stap 5. Noteer de datum. Op de groepenkaart of achter in het meterkastdeurtje met een potlood.

Dit is werk dat iedereen mag doen. U bedient alleen wat aan de buitenkant zit. De deksel eraf schroeven is een ander verhaal en dat doet u niet.

Wat als er niets gebeurt

Blijft de schakelaar staan als u op de testknop drukt, dan is er iets mis. Twee mogelijkheden:

1. Het mechanisme is vastgelopen. Komt voor bij schakelaars die jarenlang niet getest zijn.
2. De schakelaar is defect. Elektronisch of mechanisch stuk.

In beide gevallen: u heeft op dit moment geen bescherming tegen lekstroom. Dat is geen reden voor paniek, want de installatie werkt gewoon, maar het is wel een reden om binnen een week iemand te laten komen. Een aardlekschakelaar vervangen is een klus van een half uur.

Wat u niet moet doen: er hard tegenaan tikken tot hij toevallig valt. Dan weet u alleen dat hij mechanisch nog beweegt, niet dat hij bij 30 milliampère afschakelt.

Wat de testknop wel en niet aantoont

Dit is het punt waar bijna alle uitleg op internet stopt, en het is precies wat een installateur wél weet.

Wat de testknop wel aantoont: dat het mechanisme werkt en dat de schakelaar kan uitschakelen.

Wat hij niet aantoont:

• Of hij afschakelt bij de juiste lekstroom. De testknop dwingt intern een lekstroom af die meestal ruim boven de grens ligt. Een schakelaar die pas bij 45 milliampère valt in plaats van bij 30, valt met de testknop gewoon uit terwijl hij feitelijk niet meer voldoet.
• Of hij snel genoeg afschakelt. De norm eist afschakeling binnen bepaalde tijden. Een trage schakelaar valt met de testknop nog wel, maar te laat.
• Of de aardverbinding van uw installatie klopt. Een aardlek kan perfect werken terwijl er geen deugdelijke aarde ligt.

Voor die drie dingen heeft u een aardlektester nodig, en dat is meetwerk voor een installateur. Dat hoort standaard bij een elektrakeuring en bij oplevering van een nieuwe kast.

Hoe vaak echt

Situatie	Frequentie
Woning, zelf testen met de testknop	2 keer per jaar
Woning, meten met aardlektester	bij oplevering en verder bij twijfel of ouderdom
Bedrijfspand	volgens de NEN 3140-inspectiefrequentie, zie inspectie en onderhoud
Na een blikseminslag of een grote storing	direct
Aardlek ouder dan 15 jaar	laten doormeten